Jeszcze kilka lat temu Internet Rzeczy, czyli IoT (Internet of Things), kojarzył się głównie z nowoczesnymi domami, inteligentnymi zegarkami czy urządzeniami sterowanymi za pomocą telefonu. Dziś IoT jest jednym z ważnych elementów cyfryzacji przedsiębiorstw i coraz częściej znajduje zastosowanie również w przemyśle, logistyce, produkcji, energetyce czy zarządzaniu infrastrukturą.
Co istotne, wdrożenie IoT nie zawsze oznacza wielką rewolucję technologiczną i ogromne inwestycje. Czasami wystarczy rozpocząć od kilku czujników i automatycznego zbierania danych w obszarze, który do tej pory był kontrolowany ręcznie.
Co to jest IoT?
IoT, czyli Internet Rzeczy, to sieć urządzeń, maszyn, czujników i innych obiektów, które mogą zbierać dane, przesyłać je oraz komunikować się między sobą za pośrednictwem sieci.
W praktyce oznacza to, że urządzenie nie musi być już wyłącznie „maszyną wykonującą swoją pracę”. Może jednocześnie przekazywać informacje o swoim stanie, zużyciu energii, temperaturze, wydajności czy pojawiających się nieprawidłowościach.
Przykład? Czujnik zamontowany na maszynie produkcyjnej może stale mierzyć temperaturę lub poziom drgań. Jeżeli wartości zaczynają odbiegać od normy, system może automatycznie poinformować pracownika o możliwej awarii.
Zamiast reagować dopiero wtedy, kiedy maszyna przestanie działać, firma może podjąć działania wcześniej.
I właśnie na tym polega jedna z największych wartości technologii IoT w przedsiębiorstwach - na dostępie do danych w czasie rzeczywistym i możliwości szybszego reagowania.
Jak działa Internet Rzeczy?
W uproszczeniu system IoT składa się z kilku elementów.
Pierwszym z nich są urządzenia lub czujniki, które zbierają określone informacje. Mogą mierzyć temperaturę, wilgotność, ciśnienie, zużycie energii, lokalizację produktu albo czas pracy maszyny.
Następnie dane są przesyłane do odpowiedniego systemu, np. platformy informatycznej lub aplikacji. Tam mogą być analizowane, porównywane i prezentowane w postaci raportów, wykresów czy alertów.
Dzięki temu przedsiębiorca lub pracownik nie musi za każdym razem osobiście sprawdzać parametrów urządzenia. Informacja może być dostępna automatycznie - nawet zdalnie.
W bardziej zaawansowanych rozwiązaniach system może nie tylko informować o problemie, ale również automatycznie na niego reagować.
IoT w przemyśle - gdzie znajduje zastosowanie?
Internet Rzeczy w przemyśle może być wykorzystywany praktycznie na każdym etapie działalności przedsiębiorstwa.
Jednym z najczęstszych zastosowań jest monitorowanie maszyn i urządzeń. Czujniki pozwalają sprawdzać, jak długo pracuje dana maszyna, jakie osiąga parametry oraz kiedy może wymagać serwisu.
IoT pomaga również w zarządzaniu zużyciem energii. Przedsiębiorstwo może dokładnie sprawdzić, które urządzenia zużywają jej najwięcej, w jakich godzinach pojawiają się największe obciążenia oraz gdzie mogą występować niepotrzebne straty.
Kolejnym obszarem jest logistyka i magazynowanie. Dzięki rozwiązaniom IoT można kontrolować lokalizację produktów, monitorować warunki ich przechowywania czy automatycznie rejestrować przepływ towarów.
Technologia znajduje zastosowanie również w kontroli jakości. Czujniki mogą na bieżąco zbierać dane dotyczące procesu produkcyjnego i wskazywać momenty, w których parametry zaczynają odbiegać od ustalonych norm.
IoT i automatyzacja zbierania danych
W wielu przedsiębiorstwach nadal funkcjonują procesy, w których informacje są zapisywane ręcznie - w arkuszach, formularzach czy papierowej dokumentacji.
Problem pojawia się wtedy, gdy danych zaczyna być coraz więcej. Ich ręczne zbieranie zajmuje czas, zwiększa ryzyko błędów i utrudnia szybkie wyciąganie wniosków.
Automatyzacja zbierania danych dzięki IoT pozwala ograniczyć część takich czynności.
Dane mogą być rejestrowane automatycznie, regularnie i według tych samych zasad. Firma zyskuje dzięki temu bardziej uporządkowany obraz tego, co rzeczywiście dzieje się w procesie produkcyjnym czy logistycznym.
Nie chodzi przy tym o zbieranie danych „dla samego zbierania”. Największa wartość pojawia się wtedy, kiedy informacje pomagają podejmować konkretne decyzje biznesowe.
Jakie korzyści daje IoT w firmie?
Jedną z najważniejszych korzyści jest możliwość szybszego podejmowania decyzji. Jeżeli firma ma dostęp do aktualnych danych, nie musi opierać się wyłącznie na przypuszczeniach czy informacjach zebranych kilka dni wcześniej.
Wdrożenie IoT w firmie może pomóc m.in. w:
- monitorowaniu pracy maszyn
- ograniczaniu nieplanowanych przestojów
- analizie zużycia energii
- automatyzacji zbierania danych
- kontroli procesów produkcyjnych
- lepszym zarządzaniu magazynem
- monitorowaniu warunków przechowywania produktów
- planowaniu serwisu i konserwacji urządzeń
- identyfikowaniu miejsc, w których powstają straty.
Warto jednak pamiętać, że sama technologia nie rozwiązuje problemów firmy. Kluczowe jest określenie, jakie dane są rzeczywiście potrzebne i w jaki sposób mają być później wykorzystywane.
Czy IoT jest tylko dla dużych przedsiębiorstw?
Nie.
To jeden z częstszych mitów związanych z cyfryzacją.
Mała lub średnia firma nie musi od razu budować rozbudowanego systemu obejmującego cały zakład. W wielu przypadkach lepszym rozwiązaniem jest rozpoczęcie od niewielkiego pilotażu.
Można na przykład monitorować zużycie energii jednej grupy urządzeń, zbierać dane z jednej linii produkcyjnej albo kontrolować temperaturę w określonym magazynie.
Takie podejście pozwala sprawdzić, czy dane rozwiązanie rzeczywiście przynosi wartość, zanim przedsiębiorstwo zdecyduje się na jego rozwinięcie.
IoT a Przemysł 4.0
Internet Rzeczy jest jednym z fundamentów Przemysłu 4.0. Obok automatyzacji, sztucznej inteligencji, analizy danych czy robotyzacji pozwala tworzyć bardziej elastyczne i lepiej zarządzane procesy produkcyjne.
Urządzenia zaczynają dostarczać dane, dane są analizowane, a na ich podstawie można podejmować decyzje lub automatycznie uruchamiać określone działania.
Właśnie dlatego IoT często jest jednym z pierwszych kroków na drodze do bardziej zaawansowanej cyfryzacji przedsiębiorstwa.
Od czego zacząć wdrożenie IoT?
Najlepiej nie zaczynać od pytania: „Jaką technologię powinniśmy kupić?”.
Znacznie ważniejsze jest pytanie: „Jaki problem chcemy rozwiązać?”
Czy firma chce ograniczyć awarie maszyn? Lepiej kontrolować koszty energii? Skrócić czas ręcznego zbierania danych? Monitorować produkcję? Poprawić przepływ informacji?
Dopiero po określeniu konkretnego celu można dobrać odpowiednie rozwiązania technologiczne.
Warto również sprawdzić, jakie systemy już funkcjonują w przedsiębiorstwie i czy można je zintegrować z rozwiązaniami IoT.
Internet Rzeczy - technologia, która ma rozwiązywać realne problemy
IoT nie musi oznaczać kosztownego projektu obejmującego całą firmę. Dobrze zaplanowane wdrożenie może rozpocząć się od niewielkiego obszaru i jednego konkretnego problemu.
Najważniejsze jest to, aby technologia prowadziła do mierzalnej zmiany - dostarczała potrzebnych danych, oszczędzała czas, ułatwiała podejmowanie decyzji albo pomagała ograniczać koszty.
Dlatego przed wdrożeniem warto najpierw sprawdzić poziom cyfryzacji przedsiębiorstwa, zidentyfikować procesy wymagające poprawy i dopiero później zdecydować, gdzie Internet Rzeczy może przynieść największą wartość.
Fundacja Rozwoju Przemysłu wspiera przedsiębiorstwa w analizie potrzeb związanych z cyfryzacją i poszukiwaniu rozwiązań technologicznych dopasowanych do rzeczywistych wyzwań biznesowych. Szukasz takich rozwiązań - kliknij tutaj i skontaktuj się z nami.